กระแสการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ

ประชาธิปไตยของไทยผ่านการเวลามา 80 ปี มีรัฐธรรมนูญมาแล้ว 18 ฉบับ และยังคงมีความต้องการรัฐธรรมนูญใหม่อย่างต่อเนื่อง  ในบางมุมอาจจะต้องถามตัวเองว่า มีบางคนที่ต้องการใช้รัฐธรรมนูญเป็นอนุสาวรีย์หรือเปล่า หรือเราต้องการรัฐธรรมนูญที่เป็นสัญญาประชาคมอย่างแท้จริง ผลที่เกิดทุกวันนี้เป็นไปดั่งปลูกถั่วได้ถั่ว ปลูกงาได้งาท้ายที่สุดต้นประชาธิปไตยตรงไหนมีปัญหาก็แก้ปัญหาตรงนั้น การเปลี่ยนต้นประชาธิปไตยบ่อยครั้ง วงปีของต้นประชาธิปไตยจะเพิ่มขึ้นได้อย่างไร

รัฐธรรมนูญ นอกจากจะเป็นกฎหมายสูงสุดของประเทศแล้ว ความพิเศษของรัฐธรรมนูญไทยที่มีการเปลี่ยนแปลงมาแล้วถึง 19 ครั้งยังสะท้อนถึงเอกลักษณ์ที่นำมาสู่การวิเคราะห์การเมืองไทยในแต่ละช่วงเวลา เพื่อทำความเข้าใจปัญหาการเมืองไทยในปัจจุบัน

นายสุรศักดิ์  ทรงไตรรัตชกุล  ทนายความสำนักงานกฎหมายเอสพีที เทรด  เปรียบเทียบความแตกต่างของรัฐธรรมนูญ ปี 2540 กับ 2550 ว่า รัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2540 มุ่งสร้างให้พรรคการเมืองเข้มแข็ง มีระบบถ่วงดุลอำนาจ อีกทั้งยังมีองค์กรอิสระเป็นจำนวนมาก และเกิดเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในเรื่องอำนาจตุลาการที่เป็นระบบศาลเดียวคือ ศาลยุติธรรม ที่เคยมีศาลชั้นต้น ศาลปกครอง ศาลฎีกา กลายเป็นระบบศาลคู่ คือมี ศาลรัฐธรรมนูญ ศาลปกครอง ที่มีอำนาจคล้ายกับศาลยุติธรรม แต่รัฐธรรมนูญปี พ.ศ. 2550 ให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างสถาบันทางการเมืองและเปิดพื้นที่ให้กับประชาชนมากขึ้น แต่ภายหลังการประกาศใช้และมีการเลือกตั้งในปลายปี 2550 ก็ไม่สามารถลดปัญหาความขัดแย้งลงได้ เนื่องจากคนในสังคมยังมีความเห็นต่างในเรื่องความชอบธรรมของรัฐบาลในการบริหารประเทศ ส่งผลให้การขับเคลื่อนนโยบายต่างๆเป็นไปอย่างล่าช้า ตลอดจนสูญเสียโอกาสในการพัฒนาประเทศ “ทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงระบอบรัฐธรรมนูญ ไม่ว่าประเทศใดต้องมีการสูญเสียเลือดเนื้อทุกครั้ง แต่อำนาจได้มาด้วยการต่อสู้ ไม่ใช่ได้มาด้วยการร้องขอ” นายสุรศักดิ์ กล่าว

นายพรสวัสดิ์  สายด้วง บัณฑิตคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง  กล่าวว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญของนโยบายรัฐบาลไม่ใช่ประโยชน์สูงสุดของประชาชน เพราะไม่มีเหตุผลเพียงพอที่จะให้ความสำคัญมากไปกว่าเรื่องปากท้องของประชาชน ซึ่งรัฐบาลให้ความสำคัญน้อย หากจะแก้ไขรัฐธรรมนูญ จะต้องมีความชัดเจนให้กับประชาชนทั้งประเทศ ไม่ใช่แค่ถามประชาชนกลุ่มเดียวที่ต้องการการเปลี่ยนแปลง แต่ควรถามทั้งประเทศ โดยการทำประชามติว่า ต้องการแก้ไขมาตราใดบ้างและประกาศเจตนารมณ์ของรัฐบาลให้ชัดเจนว่า จะแก้เพื่ออะไร  โดยส่วนตัวเห็นว่ารัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันยังไม่จำเป็นต้องแก้ไข แต่สิ่งที่รัฐบาลควรแก้ไขในขณะนี้คือ ปัญหาเศรษฐกิจ ปัญหาคอร์รัปชั่นและการทำงานของข้าราชการ

นางชวิพร  ชมกุล  อาจารย์ภาควิชารัฐศาสตร์  กล่าวว่า  รัฐธรรมนูญฉบับที่ 19 ยังต้องติดตามต่อไป กระบวนการนับจากนี้ ผู้ถืออำนาจอธิปไตยที่แท้จริง จะเป็นผู้มีส่วนร่วมกำหนดชี้ชะตาว่า อนาคตประชาธิปไตยไทยจะเดินไปสู่หนทางใด จะส่งผลให้เกิดการใช้อำนาจอธิปไตยแบบนิติธรรมหรือไม่ ก้าวย่างของความเปลี่ยนแปลงใดๆที่ผู้นำการเปลี่ยนแปลงต้องการไม่อาจข้ามพ้นความคิดส่วนใหญ่ของคนในสังคมไปได้ เหตุผลการโน้มน้าวจูงใจเป็นปัจจัย เพื่อถอดสลักความรุนแรงที่อาจเกิดขึ้น แต่คำตอบของการเปลี่ยนแปลงในระบอบประชาธิปไตย ในที่สุดแล้วอยู่ที่ความต้องการของประชาชน  ประชาธิปไตยของไทยผ่านการเวลามา 80 ปี มีรัฐธรรมนูญมาแล้ว 18 ฉบับและยังคงมีความต้องการรัฐธรรมนูญใหม่อย่างต่อเนื่อง ในบางมุมอาจจะต้องถามตัวเองว่า มีบางคนที่ต้องการใช้รัฐธรรมนูญเป็นอนุสาวรีย์หรือเปล่า หรือเราต้องการรัฐธรรมนูญที่เป็นสัญญาประชาคมอย่างแท้จริง ผลที่เกิดทุกวันนี้เป็นไปดั่ง “ปลูกถั่วได้ถั่ว ปลูกงาได้งา” ท้ายที่สุดต้นประชาธิปไตยตรงไหนมีปัญหาก็แก้ปัญหาตรงนั้น การเปลี่ยนต้นประชาธิปไตยบ่อยครั้งวงปีของต้นประชาธิปไตยจะเพิ่มขึ้นได้อย่างไร

ข้อมูลจาก: หนังสือพิมพ์รังสิต ฉบับที่ 63 ฉบับวันที่ 23-29 สิงหาคม 2555 หน้าที่ 5
ประกอบการเรียนรายวิชา : JRN450 การผลิตหนังสือพิมพ์ (Newspaper Production)